Номер 174, страница 128 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

174. Прачытайце тэкст. Вызначце тып выдзеленых сказаў паводле будовы. Вусна перабудуйце іх у бяззлучнікавыя складаныя сказы.

Скарына пра Біблію і пра сябе

Імя Скарыны ведае, мабыць, кожны жыхар Беларусі. І дарослы чалавек, і кожны школьнік скажыць, што Скарына – гэта беларускі і ўсходнеславянскі першадрукарП, асветнік-гуманіст. Бяссспрэчна, Скарына — наша славутасць, наша гордасць. Але ці ведаем мы Скарыну? Успрыняць Скарыну як асобу няпроста, нягледзячы на тое, што пішуць пра яго шмат. Праўда, чытаць Скарыну без перакладу могуць далёка не ўсе, бо яго мова шмат у чым адрозніваецца ад сучаснай. Але нам трэба чытаць Скарыну, уважліва ўглядацца і ўдумваццаМ ў словы, напісаныя ім, старацца спасцігнуць яго думкі.

Многія нашы суайчыннікі памятаюць урывак з яго прадмовы да кнігі «Юдзіф»: «Паколькі ад прыроды звяры, якія ходзяць па пустыні, знаюць ямы свае, птушкі, якія лятаюць у паветры, ведаюць гнёзды свае, рыбы, якія плаваюць у моры і ў рэках, адчуваюцьФ вірыЛ свае, пчолы і падобныя ім абараняюць вуллі свае, — то таксама і людзі, дзе яны нарадзіліся... да таго месца вялікую міласць маюць».

Гэта сапраўды прыгожыя і паэтычныя словы, якія сведчаць пра любоў да сваёй краіны і свайго народа. Гэту любоў Скарына лічыў натуральным пачуццём, уласцівым ад прыроды кожнаму чалавеку. Сцвярджаючы любоў да сваёй радзімы, Скарына нагадвае, што родныя мясціны павінны быць дарагімі для людзей (Паводле С. Гардуна).

Знайдзіце ў тэксце сказы з пабочнымі словамі, зрабіце сінтаксічны разбор аднаго з іх.

✍️ Прадоўжыце думку: Дзейнасць Францыска Скарыны для беларусаў...

174. што Скарына — гэта беларускі і ўсходнеславянскі першадрукар, асветнік-гуманіст — даданы дапаўняльны.

якія ходзяць па пустыні — даданы азначальны.

якія лятаюць у паветры — даданы азначальны.

якія плаваюць у моры і ў рэках — даданы азначальны.

дзе яны нарадзіліся — даданы азначальны.

якія сведчаць пра любоў да сваёй краіны і свайго народа — даданы азначальны.

што родныя мясціны павінны быць дарагімі для людзей — даданы дапаўняльны.

Імя Скарыны ведае, мабыць, кожны жыхар Беларусі.

Праўда, чытаць Скарыну без перакладу могуць далёка не ўсе, бо яго мова шмат у чым адрозніваецца ад сучаснай.

Дзейнасць Францыска Скарыны для беларусаў мае велізарнае гістарычнае значэнне, бо ён заклаў асновы нацыянальнага кнігадрукавання, спрыяў развіццю беларускай літаратурнай мовы і культуры, стаў прыкладам любові да сваёй Бацькаўшчыны.