Номер 177, страница 131 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

177. Прачытайце тэкст. Растлумачце значэнне выдзеленых слоў і выразаў. Знайдзіце ў тэксце бяззлучнікавыя складаныя сказы. Вызначце сэнсава-граматычныя адносіны паміж іх часткамі.

Яўхім Карскі як пачынальнік акадэмічнага беларусазнаўства

Спадчына^Л акадэміка Я. Карскага яшчэ як след не вывучана, яго роля ў развіцці беларусазнаўства не вызначана належным чынам. Зробленае Я. Карскім дае падставу бачыць у яго асобе вучонага, які стварыў надзейны падмурак для навукі пра беларусаў. Вывучэнне розных галін дзейнасці свайго народа — гісторыі, старажытнай пісьменнасці, мовы, літаратуры — дазволіла раскрыць сутнасць беларускага этнасу, паказаць яго самастойнасць і самабытнасць.

Манаграфія Я. Карскага і іншыя шматлікія працы аўтара засведчылі: вывучэнне Беларусі, яе культурнай спадчыны набыло класічны акадэмічны характар. Вучоны плённа распрацоўваў і прыкладныя* напрамкі беларусазнаўства. Гэта была патрэба часу. Стратэгічнымі заставаліся фундаментальныя аспекты ведаў пра Беларусь. Я. Карскаму было наканована стаць заснавальнікам беларускага мовазнаўства, літаратуразнаўства, фалькларыстыкі, бібліяграфіі.

Выданне «Беларусы» ацэньваецца як унікальнае навуковае даследаванне. Роднае слова ў Карскага — носьбіт народнага духу, са старажытных часоў яно захоўвала і перадавала традыцыйную культуру беларусаў (Паводле А. Пяткевіча).

Сфармулюйце і запішыце пытанні да тэксту, задайце іх аднакласнікам.

Выпішыце з тэксту два бяззлучнікавыя складаныя сказы, вусна перабудуйце іх у складаназлучаныя або складаназалежныя.

Зрабіце сінтаксічны разбор складаназалежнага сказа (гл. Дадатак).

Спадчына — тое, што засталося ад папярэднікаў, папярэдніх пакаленняў у галіне культуры, навукі, побыту.

Плённа — вынікова, прадукцыйна, з вялікай карысцю.

Прыкладныя — звязаныя з практычным прымяненнем якіх-небудзь ведаў.

Фундаментальныя — асноўныя, самыя галоўныя, якія з'яўляюцца асновай, падмуркам чаго-небудзь.

Манаграфія Я. Карскага і іншыя шматлікія працы аўтара засведчылі: вывучэнне Беларусі, яе культурнай спадчыны набыло класічны акадэмічны характар. (Адносіны паяснення).

Спадчына акадэміка Я. Карскага яшчэ як след не вывучана, яго роля ў развіцці беларусазнаўства не вызначана належным чынам. (Адносіны адначасовасці).

1. Які ўклад зрабіў Яўхім Карскі ў развіццё беларусазнаўства?

2. Чаму Я. Карскага можна лічыць заснавальнікам беларускага мовазнаўства, літаратуразнаўства, фалькларыстыкі і бібліяграфіі?

3. У чым заключаецца ўнікальнасць выдання «Беларусы»?