Номер 44, страница 35 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

44. Прачытайце тэксты. Вызначце, да якіх стыляў яны адносяцца. Дайце характарыстыку кожнаму тэксту, выкарыстоўваючы табліцу «Стылі маўлення» (с. 36–37).

I. Дамавыя вераб'і — вельмі асьцярожныя і кемлівыя птушкі. Апроч таго, вялікія чысцёхі, бо любяць купацца ў лужынах або ў пяску. Некаторыя гаспадары лічаць, што вераб’і — нахлебнікі і шкоднікі, спусташаюць агароды і сады. Але ўсё ж такі гэта шчырыя нашы прыяцелі. Вясной і летам, калі кормяць сваіх птушанят, яны знішчаюць пражэрлівых вусеняў і мноства іншых насякомых.

II. Дамавы верабей — найбольш распаўсюджаны від роду сапраўдных вераб’ёў, сямейства вераб’іных. Даўжыня цела — да 16 см, вага — 23–35 г. Самец у шлюбным уборы з шэрым верхам і карычневай патыліцай, з чорным «гальштукам». Узімку чорны колер робіцца больш светлым, маладыя асобіны падобны да самак. Жыве ў населеных пунктах і на тэрыторыях, непасрэдна вакол іх. Можа сустракацца на збожжавых і кукурузных палях (З кнігі «Птушкі Еўропы»).

III. 1 красавіка ў школе адбудзецца мерапрыемства, прымеркаванае да Міжнароднага дня птушак. Вучні змогуць наведаць фотавыставу, прысвечаную птушкам Беларусі, уласнаручна вырабіць фігуркі птушак з паперы і пасля ўпрыгожыць імі кабінет біялогіі.

Старшыня гуртка «Сябры прыроды».

IV. Адкрыццё помніка ў горадзе Баранавічы адбылося ў рамках нацыянальнай кампаніі «Дамавы верабей — птушка 2003 года», якую праводзіла рэспубліканская грамадская арганізацыя «Ахова птушак Бацькаўшчыны». Металічная птушка з надпісам на паўтараметровым пастаменце. На помніку надпіс: «Да вас я назаўсёды прыляцеў: не вырай вабіць, а Радзіма».

Пільная ўвага беларускіх арнітолагаў да вераб’я невыпадковая. З’яўляючыся адным з найбліжэйшых крылатых суседзяў чалавека, дамавы верабей адносіцца да так званых біялагічных індыкатараў*, — відаў, па стане папуляцый* якіх можна меркаваць пра змены ў навакольным асяроддзі (Паводле А. Заціркі).

Чаму верабей адносіцца да так званых біялагічных індыкатараў?

Як вы разумееце сэнс прыказкі «Дзяруся з варонаю і вераб’ём, што ў вырай не ляцяць»? Чаму вучыць народная мудрасць?

Якія яшчэ птушкі Беларусі не адлятаюць у вырай?

44. I. Гутарковы стыль. Сфера выкарыстання: бытавыя, сямейныя, сяброўскія зносіны. Задачы маўлення: абмяняцца думкамі, пачуццямі, інфармацыяй з блізкімі, знаёмымі людзьмі. Стылёвыя рысы: непасрэднасць, натуральнасць маўлення.

II. Навуковы стыль. Сфера выкарыстання: асвета, навука. Задачы маўлення: паведаміць дакладныя звесткі і факты, якія маюць тэарэтычнае значэнне. Стылёвыя рысы: дакладнасць, доказнасць, лагічнасць перадачы думкі.

III. Афіцыйны стыль. Сфера выкарыстання: афіцыйныя зносіны, справаводства. Задачы маўлення: паведаміць звесткі, якія маюць практычнае значэнне, даць дакладныя парады, указанні. Стылёвыя рысы: прадпісальны характар маўлення, дакладнасць, стандартызаванасць.

IV. Публіцыстычны стыль. Сфера выкарыстання: грамадска-палітычная дзейнасць. Задачы маўлення: паведаміць інфармацыю, якая мае грамадска-палітычнае значэнне, уздзейнічаць на думкі і пачуцці людзей. Стылёвыя рысы: эмацыянальнасць, доказнасць, дакладнасць, надзённасць, даходлівасць перадачы думкі.

Верабей адносіцца да біялагічных індыкатараў, таму што па стане яго папуляцыі можна меркаваць пра змены ў навакольным асяроддзі.

Прыказка «Дзержажыся з варонаю і вераб’ём, што ў вырай не ляцяць» азначае, што трэба быць верным сваёй радзіме і блізкім людзям, заставацца з імі ў цяжкія часы, а не шукаць больш лёгкага жыцця ў іншым месцы. Народная мудрасць вучыць патрыятызму, вернасці і стойкасці.

У Беларусі ў вырай таксама не адлятаюць сарокі, галкі, сініцы, дзятлы, галубы.