Номер 49, страница 40 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

49. Прачытайце тэкст. Вызначце яго стыль, абгрунтуйце сваё меркаванне. Ахарактарызуйце моўныя сродкі, уласцівыя гэтаму стылю.

Адной з самых істотных, вызначальных якасцей беларускага характару трэба лічыць надзвычайную талерантнасць — гэта значыць спагадлівасць, цярпімасць беларусаў да прадстаўнікоў розных нацый1, канфесій, сацыяльна-саслоўных катэгорый насельніцтва, павагу да людзей з іншым светаўспрыманнем, складам мыслення.

Сапраўды, пра наяўнасць у беларусаў гэтай рысы можа сведчыць той факт, што на Беларусі практычна ніколі не было моцных канфліктаў на нацыянальна-рэлігійнай глебе.

Увогуле, традыцыі талерантнасці былі закладзены на Беларусі яшчэ ў старажытныя часы. Пра гэта могуць даць пэўнае ўяўленне, напрыклад, такія факты, як спакойны, негвалтоўны характар увядзення хрысціянства на нашай зямлі ў Х—ХI стагоддзях, якое доўга працягвала існаваць адначасова з язычніцкімі вераваннямі мясцовых жыхароў (Паводле Э. Дубянецкага).

Назавіце вызначальную рысу характару беларусаў. Як вы разумееце значэнне гэтага слова?

Назавіце ўжытыя ў тэксце сказы з пабочнымі словамі. Вызначце іх ролю.

49. Стыль тэксту — публіцыстычны. Абгрунтаванне: мэта аўтара — не толькі паведаміць пра талерантнасць як рысу нацыянальнага характару беларусаў, але і ўздзейнічаць на чытача, сфарміраваць у яго пэўныя адносіны да гэтай з'явы, пераканаць у яе важнасці. Для гэтага выкарыстоўваюцца як лагічныя доказы (гістарычныя факты), так і эмацыянальна-ацэначная лексіка.

Моўныя сродкі, уласцівыя публіцыстычнаму стылю ў тэксце: ужыванне грамадска-палітычнай тэрміналогіі (нацый, канфесій, светаўспрыманне), ацэначных слоў (істотных, вызначальных, надзвычайную), выкарыстанне пабочных слоў для лагічнай арганізацыі тэксту і выражэння аўтарскай пазіцыі (сапраўды, увогуле, напрыклад), складаныя сказы з рознымі відамі сувязі.

Вызначальная рыса характару беларусаў, названая ў тэксце, — надзвычайная талерантнасць. Гэта слова я разумею як цярпімасць, паважлівае стаўленне да прадстаўнікоў розных нацый, культур, рэлігій, сацыяльных груп, а таксама да людзей з іншым светапоглядам і складам мыслення.

Сказы з пабочнымі словамі:

Сапраўды, пра наяўнасць у беларусаў гэтай рысы можа сведчыць той факт, што на Беларусі практычна ніколі не было моцных канфліктаў на нацыянальна-рэлігійнай глебе.

Увогуле, традыцыі талерантнасці былі закладзены на Беларусі яшчэ ў старажытныя часы.

Пра гэта могуць даць пэўнае ўяўленне, напрыклад, такія факты, як спакойны, негвалтоўны характар увядзення хрысціянства на нашай зямлі ў X—XI стагоддзях, якое досыць доўга працягвала існаваць адначасова з язычніцкімі вераваннямі мясцовых жыхароў.

Роля пабочных слоў у тэксце: яны дапамагаюць арганізаваць думкі, усталяваць лагічныя сувязі паміж часткамі выказвання і выказаць адносіны аўтара да зместу сказа. Слова сапраўды выражае ўпэўненасць; увогуле — абагульняе думку; напрыклад — уводзіць ілюстрацыю, прыклад.