Номер 251, страница 185 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

251. Прачытайце верш. Якая роля дыялогу ў раскрыцці асноўнай думкі верша?

Ты, першае слова, адкуль?

— Ты, першае слова, адкуль?

— Ад жытняга коласа ў полі,

Ад вёскі, дзе родны твой кут

І неразгаданая доля.

— Ты, першае слова, адкуль?

— Ад матчынай^М песні жытнёвай.

І колькі на гэтым вяку

Я ўцешыла праўдай жыццёвай.

— Ты, першае^М слова, адкуль?

— Ад ценяў дарогі сустрэчных.

І той, хто не знае пакут,

Пытаць пра мяне будзе вечна.

В. Аколава.

Як назва верша праграмуе дыялагічную форму твора? Растлумачце пастаноўку знакаў прыпынку ў тэксце.

✍️ Напішыце сачыненне-мініяцюру на тэму «Дзе нараджаецца роднае слова», выкарыстоўваючы элементы дыялогу.

251. Дыялог з’яўляецца асноўным кампазіцыйным прыёмам у вершы, праз які раскрываецца яго галоўная думка. Форма пытанняў і адказаў дазваляе аўтару паказаць шматграннасць паходжання роднага слова, яго глыбокія карані. Паўтор пытання «Ты, першае слова, адкуль?» акцэнтуе ўвагу на важнасці пошуку вытокаў і падкрэслівае, што роднае слова — гэта не проста гук, а ўвасабленне жыцця народа, яго долі, памяці і духоўнасці.

Назва верша, сфармуляваная як прамое пытанне-зварот «Ты, першае слова, адкуль?», адразу настройвае чытача на дыялог. Яна вызначае асноўную тэму і кампазіцыйную структуру твора, у аснове якой ляжыць размова лірычнага героя з персаніфікаваным «першым словам».

Пастаноўка знакаў прыпынку ў тэксце адпавядае правілам афармлення дыялогу. Кожная рэпліка пачынаецца з працяжніка. Коска ў пытанні «Ты, першае слова, адкуль?» выдзяляе зваротак «першае слова». Пытальнік у канцы сказа перадае пытальную інтанацыю. Кропкі ў канцы адказаў завяршаюць думку.

Сачыненне-мініяцюра на тэму «Дзе нараджаецца роднае слова»

— Дзядуля, а праўда, што словы нараджаюцца?

— Праўда, унучак. I кожнае мае сваё месца нараджэння.

— А дзе нарадзілася, напрыклад, слова «Радзіма»?

— Яно, мой хлопчык, нарадзілася з першага крыку немаўляці на роднай зямлі. Яно вырасла з матулінай калыханкі, з паху свежаспечанага хлеба, з ціхага шэпту бяроз за акном. Яно нарадзілася з болю продкаў, што баранілі гэтую зямлю, і з іх бязмежнай любові да яе. Таму яно такое цёплае і моцнае.

— Значыць, роднае слова нараджаецца ў самым сэрцы?

— Так, унучак. У сэрцы, якое б’ецца ў адным рытме са сваёй зямлёй.