Номер 246, страница 182 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

246. Выпішыце азначэнні дыялогу і маналогу, прапанаваныя мовазнаўцам А. Я. Міхневічам. Параўнайце гэтыя азначэнні з прыведзенымі ў правіле. Што іх аб'ядноўвае і адрознівае?

Маналог — гэта адзінае, як бы ні з кім не падзеленае слова (маўленне), а дыялог — падзеленае слова, узаемнае маўленне. У нямецкай мове ўтвораны вельмі ўдалыя сінонімы да грэчаскіх слоў: маналог — Selbstgespräch (па-беларуску прыкладная ‘самаразмова’, ‘аднаразмова’), дыялог — Zwiegespräch (‘двухслоўе’, ‘двухразмова’). Такім чынам, этымалагічна маналог — гэта гаворка, якую вядзе адзін чалавек, а дыялог — дзве асобы ці болей.

З гістарычнага пункту погляду дыялагічнае маўленне, бясспрэчна^сл, першасная форма моўных паводзін людзей. Сапраўды, чалавек вядзе пастаянную, нават спрадвечную, бясконцую размову (параўнайце: дыялог) — з іншым чалавекам, з самім сабой, з прыродай. Таму маналог, нават калі ён і вельмі вялікі, і, на першы погляд, цалкам самастойны, усё роўна прызначаны для каго-небудзь. Ён з’яўляецца як бы рэплікай у вялікім нескончоным дыялогу «ўсіх з усімі», ён звернуты да нейкага суразмоўніка, хай сабе і аддаленага прасторай ці часам або нават уяўнага.

✍️ Паразважайце, чаму гэты артыкул у энцыклапедыі «Беларуская мова» названы «Дыялог і маналог», а не «Маналог і дыялог».

Растлумачце пастаноўку знакаў прыпынку ў выдзеленым сказе.

246. Маналог — гэта адзінае, як бы ні з кім не падзеленае слова (маўленне).

Дыялог — падзеленае слова, узаемнае маўленне.

Адрознівае гэтыя паняцці тое, што маналог — гэта маўленне адной асобы, а дыялог — размова дзвюх ці больш асоб. Аб’ядноўвае іх разуменне таго, што маналог з'яўляецца вытворным ад дыялогу. Любы маналог — гэта рэпліка ў глабальным дыялогу, бо ён заўсёды звернуты да нейкага, хай сабе і ўяўнага, суразмоўніка.

Артыкул у энцыклапедыі названы «Дыялог і маналог», таму што дыялагічнае маўленне з'яўляецца гістарычна першаснай формай моўных паводзін людзей, а маналог — другаснай, вытворнай з'явай.

У сказе «Таму маналог, нават калі ён і вельмі вялікі, і, на першы погляд, цалкам самастойны, усё роўна прызначаны для каго-небудзь» коскамі з двух бакоў выдзяляецца даданая ўступкі (нават калі...), а ўнутры яе, у сваю чаргу, выдзяляецца пабочная канструкцыя (на першы погляд).