Номер 131, страница 96 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

131. Прачытайце. Які сказ перадае асноўную думку тэксту?

Беларусь за стагоддзі добра навучыўся арыентавацца ў шэрагу з'яў і падзей, якія змяняліся ў яго на вачах, і па іх прадказваць надвор'е. Ён уважліва назіраў за станам прыроды, думаў, разважаў, параўноўваў. Найперш, вядома, глядзеў на неба.

Чырвоны золак пры захадзе сонца — надвор'е пагоршыцца. Вясёлка пасля дажджу знікае хутка — можна чакаць яснага надвор'я. Зоркі зімою яркія — чакай марозу.

І па расе мы вызначалі надвор'е. Ноччу выпала шмат расы — будзе яснае надвор'е. На досвітку няма ні расы, ні туманаў — рыхтуйся да дрэннага надвор'я (Паводле Я. Сіпакова).

Запішыце тэкст, перабудоўваючы бяззлучнікавыя складаныя сказы ў складаназалежныя.

У з о р. З'яўляюцца дзве ці тры яркія вясёлкі адразу — дождж будзе зацяжны. — Калі з'яўляюцца дзве ці тры яркія вясёлкі адразу, дождж будзе зацяжны.

Вызначце віды даданых частак у складаназалежных сказах.

131. Асноўную думку тэксту перадае сказ: Беларус за стагоддзі добра навучыўся арыентавацца ў шэрагу з’яў і падзей, якія змяняліся ў яго на вачах, і па іх прадказваць надвор’е.

Беларус за стагоддзі добра навучыўся арыентавацца ў шэрагу з’яў і падзей, якія змяняліся ў яго на вачах, і па іх прадказваць надвор’е. Ён уважліва назіраў за станам прыроды, думаў, разважаў, параўноўваў. Найперш, вядома, глядзеў на неба.

Калі чырвоны золак пры захадзе сонца, надвор’е пагоршыцца. Калі вясёлка пасля дажджу знікае хутка, можна чакаць яснага надвор’я. Калі зоркі зімою яркія, чакай марозу.

І па расе мы вызначалі надвор’е. Калі ноччу выпала шмат расы, будзе яснае надвор’е. Калі на досвітку няма ні расы, ні туману, рыхтуйся да дрэннага надвор’я (Паводле Я. Сіпакова).

У перабудаваных складаназалежных сказах даданыя часткі — даданыя ўмовы.