Номер 120, страница 90 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

120. Перабудуйце сказы з простай мовай у складаназалежныя сказы з даданымі дапаўняльнымі часткамі, запішыце.

У з о р. «Дай мне тут павеславаць», — папрасіў унук. — Унук папрасіў, каб яму далі тут павеславаць.

Пры замене сказа з простай мовай складаназалежным сказам асабовыя займеннікі і дзеясловы 1-й і 2-й асобы трэба перадаваць ад імя аўтара; зваротак або становіцца членам сказа ў галоўнай частцы, або апускаецца.

1. Неўзабаве каля мяне спыніўся хлопчык гадоў васьмі і спытаў: «Што вы робіце?» (Р. Ігнаценка). 2. «Захварэла я, сынок», — сказала мама (К. Хадасевіч-Лісавая). 3. Пра чалавека з дрэннай памяццю кажуць: «Галава як рэшата» (М. Маляўка). 4. «Косцік мне не прабачыць», — апусціўшы галаву, прашаптаў Дзімка (Г. Скаржынская). 5. «Хлопцы! — крыкнуў я. — Акружайце дом» (У. Караткевіч). 6. «Што вы хацелі, малады чалавек?» — спытала пажылая аптэкарка ў цёмных акулярах (В. Гардзей).

Якая частка складаназалежнага сказа: галоўная ці даданая — перадае словы аўтара?

Назавіце фразеалагізмы з кампанентам рэшата, якія маюць наступныя значэнні: а) ‘рабіць што-небудзь безвынікова, заведама ўпустую’; б) ‘штосьці незвычайнае, неверагоднае’.

1. Неўзабаве каля мяне спыніўся хлопчык гадоў васьмі і спытаў, што я раблю.

2. Мама сказала, што яна захварэла.

3. Пра чалавека з дрэннай памяццю кажуць, што ў яго галава як рэшата.

4. Апусціўшы галаву, Дзімка прашаптаў, што Косцік яму не прабачыць.

5. Я крыкнуў хлопцам, каб яны акружалі дом.

6. Пажылая аптэкарка ў цёмных акулярах спытала ў маладога чалавека, што ён хацеў.

Словы аўтара перадае галоўная частка складаназалежнага сказа.

а) насіць ваду рэшатам;

б) цуды ў рэшаце.