Номер 187, страница 138 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

187. З апорай на схемы раскажыце, калі ставіцца двукроп'е паміж часткамі бяззлучнікавых складаных сказаў.

1. [ ] : [прычына].

2. [ ] : [удакладненне, паясненне].

3. [ ] : [канкрэтызацыя выказніка].

4. [безасабовы сказ] : [разгорртванне значэння].

5. [ ] : [прамое пытанне]?

6. [так (такі, адно)] : [раскрыццё зместу].

7. [абагульняльная частка] : [ ], [ ].

Праілюструйце адказ прыкладамі.

Двукроп’е паміж часткамі бяззлучнікавых складаных сказаў ставіцца, калі:

1. Другая частка паказвае на прычыну таго, пра што гаворыцца ў першай.
Напрыклад: Мы спяшаліся: пачынала цямнець.

2. Другая частка удакладняе, паясняе або раскрывае змест першай.
Напрыклад: Надвор'е было цудоўнае: свяціла сонца, спявалі птушкі.

3. Другая частка канкрэтызуе змест выказніка ў першай, выражанага дзеясловамі бачыць, чуць, адчуваць і г.д.
Напрыклад: Я адчуваў: вось-вось пачнецца навальніца.

4. Першая частка з'яўляецца безасабовым сказам, а другая разгортвае яго значэнне.
Напрыклад: Было відавочна: праект будзе паспяховым.

5. Другая частка змяшчае прамое пытанне.
Напрыклад: Я хацеў спытаць адно: ці доўга нам яшчэ чакаць?

6. У першай частцы ёсць словы так, такі, адно, а другая частка раскрывае іх змест.
Напрыклад: Парадак быў такі: спачатку выступалі старэйшыя, потым — маладзейшыя.

7. Першая частка выступае як абагульняльная, а ў другой ідзе пералічэнне.
Напрыклад: У лесе ўсё ажыло: прачнуліся звяры, зашчабяталі птушкі, зазелянела трава.