Номер 428, страница 213 - гдз по белорусскому языку 6 класс учебник Валочка, Зелянко

428. Прачытайце тэкст, ужываючы займеннікі ў дужках у патрэбнай форме. Вызначце, што перадае назва тэксту: яго тэму ці асноўную думку.

Яблык

Дзед быў на рынку і купіў сабе яблык. Хацеў з'есці (ён), ды перадумаў.

Дома дзед аддаў яблык унучцы Ніне. І толькі (яна) захацелася адкусіць, як прыйшла з работы мама.

— Мамачка, — сказала Ніна, — вазьмі з'еш яблык. Я частую (ты).

Маці падзякавала Ніне, узяла яблык. Палюбавалася (ён).

— Я Міхаську пачастую. Ён жа ў (мы) самы маленькі, — сказала маці.

Міхаська паглядзеў на ўсіх і папрасіў разрэзаць яблык на чатыры часткі.

— Гэта, дзядуля, (ты), гэта маме, а гэта (я) і Ніне, — падзяліў ён. — Ешце, калі ласка, я (вы) частую (Паводле В. Хомчанкі).

Колькі асоб удзельнічала ў размове? Ці мог Міхаська падчас звароту да каго-небудзь з субяседнікаў ужыць выразы яна сказала, ён купіў, ёй дам і падобныя? Абгрунтуйце сваю думку.

Спішыце апошні абзац тэксту, раскрываючы дужкі. Растлумачце пастаноўку знакаў прыпынку.

Расскажыце, як члены вашай сям'і клапоцяцца адзін пра аднаго.

Якім учынкам у адносінах да сваіх родных вы можаце ганарыцца?

428. Дзед быў на рынку і купіў сабе яблык. Хацеў з’есці яго, ды перадумаў.

Дома дзед аддаў яблык унучцы Ніне. І толькі ёй захацелася адкусіць, як прыйшла з работы мама.

— Мамачка, — сказала Ніна, — вазьмі з’еш яблык. Я частую цябе.

Маці падзякавала Ніне, узяла яблык. Палюбавалася ім.

— Я Міхаську пачастую. Ён жа ў нас самы маленькі, — сказала маці.

Міхаська паглядзеў на ўсіх і папрасіў разрэзаць яблык на чатыры часткі.

— Гэта, дзядуля, табе, гэта маме, а гэта мне і Ніне, — падзяліў ён. — Ешце, калі ласка, я вас частую (Паводле В. Хомчанкі).

Назва тэксту перадае яго тэму.

У размове ўдзельнічала чатыры асобы. Міхаська не мог падчас звароту да каго-небудзь з субяседнікаў ужыць выразы яна сказала, ён купіў, ёй дам, таму што пры звароце да суразмоўцы ўжываюцца займеннікі другой асобы (ты, вы), а не трэцяй.

— Гэта, дзядуля, табе, гэта маме, а гэта мне і Ніне, — падзяліў ён. — Ешце, калі ласка, я вас частую.

Простая мова пачынаецца з працяжніка. Зваротак дзядуля і пабочнае словазлучэнне калі ласка выдзяляюцца коскамі. Коска і працяжнік ставяцца пасля простай мовы перад словамі аўтара. Коскамі таксама раздзяляюцца часткі сказа.

У нашай сям'і ўсе клапоцяцца адзін пра аднаго. Мы дапамагаем адзін аднаму, падтрымліваем у цяжкія хвіліны і разам радуемся поспехам. Я ганаруся тым, што магу дапамагчы сваім родным, напрыклад, дапамагчы бабулі па гаспадарцы ці пагуляць з малодшым братам.