Номер 209, страница 107 - гдз по белорусскому языку 6 класс учебник Валочка, Зелянко

209. Са слоў складзіце прыказкі, паставіўшы назоўнікі ў патрэбную форму. Запішыце сказы. Растлумачце правапіс канчаткаў.

1. Аўчына, выраб, не варта.

2. Лыжка, дзёгаць, псуе, мёд, бочка.

3. Адзін, з'еш, хоць, вол, адна, хвала.

4. Без, хлеб, яда, да, парог, хада.

5. ДожджΦ, не, просяць, як, жнуць, косяць, ды.

Знайдзіце прыказку, якая мае значэнне ‘справа не варта патрачаных на яе сіл і сродкаў’. Успомніце і раскажыце пра выпадак, калі было б дарэчным ужыванне гэтай прыказкі.

Гавары і пішы правільна

У залежнасці ад значэння некаторыя назоўнікі могуць ужывацца з канчаткамі -а (-я) і -у (-ю): голле старога дуба — стол з дубу, каля маладога ясеня — мэбля з ясеню (назоўнікі набываюць значэнне рэчыўных); ішлі па сцежках сада — у канцы саду (назоўнік набывае прасторавае значэнне).

209. 1. Аўчына вырабу не варта.

2. Лыжка дзёгцю бочку мёду псуе.

3. Хоць вала з'еш — адна хвала.

4. Без хлеба яда — да парога хада.

5. Дажджу, як жнуць ды косяць, не просяць.

Правапіс канчаткаў назоўнікаў мужчынскага роду ў родным склоне залежыць ад іх значэння. Канчатак -а (-я) маюць назоўнікі, што абазначаюць канкрэтныя прадметы (хлеба, парога) і адушаўлёныя істоты (вала). Канчатак -у (-ю) маюць назоўнікі, якія абазначаюць адцягненыя паняцці (вырабу), рэчывы (дзёгуцю, мёду) ці з'явы прыроды (дажджу).

Прыказка, якая мае значэнне ‘справа не варта патрачаных на яе сіл і сродкаў’: Аўчына вырабу не варта.

Гэту прыказку дарэчна ўжыць, калі вынік нейкай працы аказаўся значна горшым за чаканні і не акупіў затрачаных намаганняў і сродкаў. Напрыклад, калі пасля доўгага і дарагога рамонту аўтамабіль усё роўна працягвае ламацца.